7 z 12 życiowych zasad: Podążaj za tym, co wartościowe, a nie za tym, co wygodne

7 z 12 życiowych zasad: Podążaj za tym, co wartościowe, a nie za tym, co wygodne

Człowiek ciągle musi wybierać. Ma jednak zdolność do refleksji nad swoimi czynami i pragnieniami, co nadaje jego działaniu głębszy sens. W przeciwieństwie do małpy jest w stanie zrezygnować z chwilowej przyjemności, żeby podążać za tym co naprawdę wartościowe.

 

Ulotne rozkosze

Jednym z centralnych motywów w twórczości Jordana Petersona jest głębokie zrozumienie roli mitów i rytuałów w ludzkiej historii oraz ich znaczenia dla indywidualnego i zbiorowego poczucia sensu. Jak zauważa, ludzkie istnienie nierzadko oscyluje między doraźnymi rozkoszami a egzystencjalnym cierpieniem, prowadząc do kuszącej strategii hedonistycznego podejścia do życia: "Przyjemność, jaką dają doraźne rozkosze, może być ulotna, ale to nadal przyjemność, a gdy alternatywą jest egzystencjalne cierpienie i melancholia – ulotna przyjemność jawi się jako coś znacznie lepszego." W dziedzictwie kulturowym naszych przodków odnajdujemy bardziej wyrafinowane odpowiedzi na pytania o sens życia. Są one często ukryte w mitach i rytuałach, które "nie zostały jeszcze w pełni wyartykułowane". Autor podkreśla, że nasza zdolność do zachowywania się w określony sposób, zdolność do tworzenia rytuałów i opowiadania historii jest czymś, co rozwinęło się w ciągu długiej ewolucji, i że mimo naszego ciągłego postępu, "nie rozumieliśmy, co to wszystko znaczy". Ta fascynująca dekonstrukcja ludzkich zachowań i wierzeń jest kluczem do zrozumienia zarówno naszej przeszłości, jak i tego, jak kształtować sensowną przyszłość.
 

Bobry budują tamy, a ludzie?

Dr Jordan Peterson bada pojęcie poświęcenia jako klucz do zrozumienia naszej relacji z przyszłością. Jego analiza opiera się na głębokim pojęciu biblijnej historii Adama, gdzie "konieczność pracy jest jedną z klątw nałożonych przez Boga na Adama i jego potomków, jako kara za Grzech Pierworodny Poświęcenie stanowi most pomiędzy teraźniejszością a przyszłością. Ważne w tym kontekście jest zrozumienie, że "jeśli poświęci się coś wartościowego teraz, to można osiągnąć coś bardziej wartościowego w przyszłości". Przez to poświęcenie i praca stają się nierozerwalnie powiązane, a różnice między nimi "są bowiem niewielkie". Autor zwraca uwagę na unikatową ludzką naturę pracy. Porównuje ją z zachowaniami zwierzęcymi, wskazując, że podczas, gdy "bobry budują tamy, czynią to, ponieważ są bobrami", ludzie mają zdolność do refleksji nad swoimi działaniami i pragnieniami, co nadaje ich pracy głębszy sens i celowość w kontekście przyszłości.
 

Moje, twoje, nasze, wspólne?

Profesor bada ewolucję ludzkiej moralności przez pryzmat dzielenia się i jego znaczenia w kontekście społecznych interakcji. Jak podkreśla, "dzielenie się, właściwie rozumiane, oznacza inicjowanie procesu wymiany". Petersonowi nie chodzi jedynie o akt dzielenia się rzeczami, ale o głębszą wymianę wartości i zaufania między ludźmi. Ten akt może być jednocześnie narzędziem budowania społecznych więzi. Takie podejście sugeruje w anegdocie o Benjaminie Franklinie mówiąc, że: "poproszenie kogoś o coś, to najskuteczniejsze i najszybsze zaproszenie do społecznej interakcji". Dzięki takim prostym aktom, ludzkość stopniowo kształtowała podstawy pojęć takich jak uczciwość, hojność czy wiarygodność. Co więcej, opowiada on o ewolucji tych zasad moralnych, które "wydaje się, że wraz z rozwojem ludzkości przebiegał następujący tok ewolucyjny", począwszy od prostych działań, takich jak dzielenie się, aż do skomplikowanych opowieści i rytuałów zakotwiczonych w kulturze ludzkiej.
 

Poświęcenie

Dalej czytelnik zostaje zanurzony w analizie biblijnej opowieści o Abrahamie i Izaaku. Peterson bada głęboki koncept poświęcenia i zastanawia się, dlaczego Pan Bóg, a przez analogię życie samo w sobie, często stawia przed nami tak skomplikowane wyzwania. „Dlaczego Bóg posuwa się tak daleko? Dlaczego On – dlaczego życie – stawia nam takie wymagania?” - pyta autor. Ten motyw poświęcenia zostaje dodatkowo podkreślony przez anegdotę o łapaniu małpy. Aby złapać małpę, wystarczy umieścić łakocie w słoiku o wąskim otworze. Małpa, chcąc zdobyć przysmak, wsuwa rękę do słoika, ale po chwyceniu smakołyków nie jest w stanie wyciągnąć pełnej garści przez wąski otwór. Mimo zagrożenia, małpa nie jest w stanie puścić łakoci i stać się wolna. „Zwierzę nie poświęci części, aby uratować całość” - podkreśla Peterson, wskazując na ludzką skłonność do trzymania się tego, co znane i wartościowe, nawet kosztem własnego dobra. Podobnie, jak małpa, ludzie też mogą być zniewoleni przez swoje wartości, przekonania czy pragnienia, i prawdziwa transformacja wymaga odwagi, żeby puścić to, co znamy, i zaakceptować nieznane.
 

To wszystko wina losu!

Następnie występuje zestawienie historii Kaina, porównując jego dylematy z kuszeniem Jezusa przez diabła na pustyni. Peterson opisuje Kaina jako postać zmagającą się z frustracją, niesprawiedliwością i nieszczęściem, które prowadzą go na "pustynię własnego umysłu". „Popada w obsesję na punkcie swojej niedoli, będącej efektem sprzeniewierzenia się boskim ideałom. Pielęgnuje swój gniew. Coraz chętniej oddaje się fantazjom o zemście”. Kain, podobnie jak Jezus na pustyni, spotyka Szatana i staje w obliczu pokus. Jednak w przeciwieństwie do Jezusa, Kain ulega kuszeniom, pogrążając się w ciemnych myślach i dążąc do wyrządzenia jak największego zła. Peterson wykorzystuje tę historię, żeby zilustrować ludzką walkę z wewnętrznymi demonami i konsekwencjami poddawania się negatywnym emocjom.
 
 

Wnioski

Podsumowując, książka prowadzi czytelników przez kompleksową wyprawę w poszukiwaniu sensu życia. „Sens w życiu to stan, w którym poszczególne poziomy Istnienia zostają skoordynowane w perfekcyjnie funkcjonującą harmonię” – pisze autor. Za moment podkreśla, że prawdziwy sens osiągamy wtedy, gdy wszelkie cierpienia i trudy przeszłości stają się „częścią coraz to bardziej udanej próby wzniesienia czegoś monumentalnie Silnego i Dobrego”. Peterson zachęca też do balansu między chaosem a porządkiem, opisując to jako „idealny balans między chaosem zmiany, możliwości a dyscypliną nieskazitelnego porządku”. Kluczowym przesłaniem jest więc wezwanie nie do chwilowej wygody, a do podążania za tym, co naprawdę wartościowe. A wartości buduje się na miłości i prawdzie.
 
 

Mateusz Blachnirek

dziennikarz-stażysta

Akademia Dziennikarska IWORIS,

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO

Wybrane dla Ciebie

HTML Button Generator