Friendzone - co to jest i co oznacza dla współczesnych mężczyzn?

friendzone

Relacja czy pułapka? - co znaczy friendzone dla współczesnych mężczyzn

Popkultura ma zdolność nazywania na nowo zjawisk znanych człowiekowi od wieków, jak też definiowania na nowo wzorców zachowań na podstawie tych wcześniej znanych. Przykładem takiego jej działania jest tzw. friendzone. Zawód miłosny istniał "od zarania dziejów", jednak pod koniec XX wieku na jego podstawie powstało nowe zjawisko kulturowe. Czym dokładnie jest friendzone? Jakie mogą być przyczyny popadnięcia w ten stan i co można zrobić, aby tego uniknąć? 

 

Czym jest friendzone?

Jak podaje Cambridge Dictionary friendzone jest to "stan, polegający na przyjaźni z kimś, z kim wolałoby się być w relacji romantycznej lub seksualnej". Jest to zbitka angielskich słów friend - przyjaciel, zone - strefa, obszar, ale też pasmo, pas. Osoba dotknięta friendozone'em jest więc umieszczona przez obiekt swoich zainteresowań w metaforycznej strefie oznaczającej relację przyjacielską, z której chciałaby się wydostać, wchodząc w bliższą relację o charakterze romantycznym. Nie ma jednak takiej możliwości ze względu na brak zainteresowania z drugiej strony. Źródłem słowa jest amerykański serial "Przyjaciele" z lat 1994-2004. Jakkolwiek opisywany termin może w teorii dotyczyć obojga płci, to w praktyce zdecydowanie częściej w takiej sytuacji znajdują się mężczyźni.

 

Przyczyny zjawiska 

 

Przyczyny kulturowe 

Choć omawiane zjawisko ma popkulturowe zabarwienie, to jego korzenie sięgają o wiele głębiej, niż może się wydawać. W kulturze głęboko zakorzeniony jest model, w którym to rolą mężczyzny jest przejmowanie inicjatywy w kwestii relacji romantycznych. Nie bez powodu to mężczyzna oświadcza się kobiecie, a nigdy na odwrót. Historycznie rzecz biorąc wiele do powiedzenia mieli oczywiście w tym aspekcie rodzice potencjalnej panny młodej, ale wciąż to absztyfikant musiał wyjść z inicjatywą. Bycie "zfriendzonowanym" to wymysł końcówki XX w., ale otrzymanie "rekuzy" czy też "czarnej polewki" zdarzało się już dużo wcześniej. 

 

Podłoże  biologiczne

Przyczyn takiego stanu rzeczy można się zresztą doszukiwać w skłonnościach naszego gatunku wynikających z natury. Jak tłumaczy kanadyjski psycholog Jordan Peterson:

"Jeśli spojrzymy na to, który szympans w stadzie jest ojcem większości potomstwa, to jest to dominujący samiec. Ale przyczyną tego nie jest gromadzenie się samic wokół dominującego samca. [...] Przyczyną jest to, że dominujący samiec odgania podrzędne osobniki. [...] Ludzkie kobiety są znacząco różne. [...] Kobiety oceniają mężczyzn ze względu na ich przydatność."

Oczywiście ludzkie zachowania są bardziej skomplikowane, niż zachowania zwierząt i nie można na nie patrzeć wyłącznie przez pryzmat przystosowań ewolucyjnych. Naiwnością byłoby jednak twierdzić, że nie wywierają one żadnego wpływu na nasze postępowanie. 

Z drugiej strony na powstanie zjawiska mogły mieć wpływ także przemiany kulturowe, które opisywaliśmy już w poprzednich artykułach. To one znacznie skomplikowały sytuację mężczyzn na rynku matrymonialnym. Część młodych chłopców, a nawet dorosłych mężczyzn, może w tej sytuacji zwyczajnie obawiać się, że jeśli otwarcie wyjawią swoją chęć stworzenia relacji romantycznej, to spotkają się z odrzuceniem, przez co automatycznie lądują oni w "strefie przyjaźni". Strach przed odrzuceniem może niestety działać na nich paraliżująco.

 

Czy da się wyjść z friendzone'u?

W Internecie można znaleźć wiele porad dotyczących tego, jak przejść z friendzone'u do relacji miłosnej, poprzez odpowiednie kontrolowanie sytuacji, tak, by doprowadzić u swojego obiektu zainteresowań do określonych reakcji psychicznych, które w efekcie mają skutkować odwzajemnieniem uczucia. Rodzi to jednak wątpliwości moralne co do tego, czy nie jest to przykład manipulacji. Poza tym, w rzeczywistości nikt nie jest w stanie kontrolować uczuć innej osoby. 

Zupełnie inną radę skierował do młodych ludzi, niepewnych co do możliwości osiągnięcia szczęścia w życiu osobistym, wspomniany już wcześniej Jordan Peterson:

"Jednym z pytań, które mi zadawano było: [...] jak mogę znaleźć osobę właściwą dla mnie; w mediach społecznościowych, na portalach randkowych, czy też w świecie rzeczywistym? [...]  To niewłaściwe pytanie. [...] Twoim celem jest wysoce produktywna hojność. Z kręgosłupem. W przypadku młodych mężczyzn istotną częścią odpowiedzi jest: posprzątaj swój pokój, uporządkuj swoje życie. Generalnie tym czego szukają kobiety jest produktywna hojność. Jeśli jesteś odpowiednio produktywny i hojny, to jako mężczyzna, nie będziesz mieć problemów z umówieniem się na randkę"8.

Tak więc zdaniem Petersona sposobem na pozyskanie zainteresowania płci przeciwnej nie jest uparte zabieganie o nie - co może prowadzić do popadnięcia we friendzone, lecz na ciągłej pracy nad sobą. To ta praca prowadzi do tego, że człowiek staje się bardziej pomocny dla innych, a z czasem staje się dla nich wzorem i inspiracją. Literackim wzorem takiej postawy jest bohater powieści J.R.R. Tolkiena "Władca pierścieni" -  Aragorn. W powieści jest on wzorem cnót rycerskich. W swym postępowaniu kieruje się honorem i oddaniem dla sprawy, której służy. Jednocześnie jest to zaradny człowiek czynu. Z całą pewnością można uznać go za przykład "produktywnej hojności".

W jednej ze scen w nakręconym na podstawie powieści filmie Petera Jacksona, odrzuca on uczucia zakochanej w nim Eowiny. Postępuję z nią jednak w sposób możliwie łagodny tak, by jej nie zranić. Mamy więc tu przykład mężczyzny, który przez swoją wysoką wartość nie ma problemu ze zwróceniem na siebie uwagi kobiet, a jednocześnie jest wolny od chęci wykorzystania ich, choćby nawet dla zbudowania poczucia własnej wartości. Stanowi wzór osoby łączącej moralność z nieokiełznaną siłą. 

 

Podsumowanie

Znalezienie się we friendzonie jest z pewnością sytuacją nie do pozazdroszczenia. Pod względem zachodzących reakcji hormonalnych zachodzących w mózgu osoba zakochana przypomina narkomana. W momencie spotkania ze swoim obiektem uczuć, podobnie jak w momencie zażywania narkotyku, do mózgu wydziela się dopamina. Dlatego też osoby tkwiące we friendzonie napotykają na problemy z jej opuszczeniem. Tkwienie w takim stanie może jednak w perspektywie długofalowej prowadzić do cierpienia psychicznego.

Zmaganie się z odrzuceniem jest bolesne, może się jednak stać przyczyną  czegoś dobrego, o ile zostanie potraktowane jako impuls do samorozwoju. Być może więc jeśli znajdujemy się w takiej sytuacji, to warto rozważyć ograniczenie zaangażowania emocjonalnego, które do niczego nie prowadzi, a zamiast tego skupić się na budowaniu poczucia własnej wartości. Róbmy to poprzez poszerzanie swoich kompetencji, czy inwestując w rozwój moralny. Tego rodzaju działanie nigdy nie jest stratą czasu, a może pomóc w osiągnięciu poczucie spełnienia. 

Źródła:

  1. https://dictionary-cambridge-org.translate.goog/dictionary/english/friendzone?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=sc //tłum. Piotr Ratajczak 
  2. https://www.youtube.com/watch?v=oyTB-AugMDk //tłum. Piotr Ratajczak 
  3. https://www.youtube.com/watch?v=IGK2KprU-To
  4. https://www.youtube.com/watch?v=EdxOsuL9e-o
  5. https://www.diki.pl/slownik-angielskiego?q=zone
  6. https://www.joannawalczak.pl/friendzone-co-to/
  7. https://www.youtube.com/watch?v=vVvQSlOF8JQ
  8. https://www.youtube.com/shorts/1gkPvrfGzpM //tłum. Piotr Ratajczak9. https://www.youtube.com/watch?v=BXUxDp_pI-g      

Wybrane dla Ciebie

HTML Button Generator